بسم الله الرحمن الرحیم



کارشناسان:

آیت الله سید مهدی طباطبایی – سخنران و استاد اخلاق، نماینده سابق مجلس شورای اسلامی.

مهندس سید مجتبی حسینی – مجتهد و فارغ التحصیل معماری، پژوهشگر مسائل مذهبی، دارنده ده ها کتاب در حوزه مسائل دینی.

استاد سید مهدی شجاعی – نویسنده نام آشنا و مشهور با کتابهایی پر تیتراژ در حوزه مسائل دینی. کشتی پهلو گرفته و پدر، عشق و پسر از شاخصترین کارهای اوست.

دکتر محمد حسین رجبی دوانی – تاریخدان و محقق تاریخ اسلام و تشیع.

حجت الاسلام دکتر محمد رضا زائری – نویسنده، روزنامه نگار و پژوهشگر، مدیر مسئول ماهنامه های خیمه و جدید، موسس خانه روزنامه نگاران جوان و همشهری محله. پای ثابت بحث درباره سبک زندگی دینی.

.

.

.

.

شبهه های تاریخی – قسمت دوم:


شریعه فرات (یا همان علقمه) انشعابی از رود اصلی فرات است. چطور میشود این شریعه را بست؟

دوانی: شریعه بخشی از ساحل رودخانه است که از آن بشود به راحتی به آب دسترسی پیدا کرد. ولی گاهی صخره ای وجود دارد که آب از زیرش گذشته ولی نمیتوان به راحتی از آنجا آب برداشت. کلا مناطقی را که میتوان به آب رسید را شریعه میگویند. شریعه فرات جایی بود که میشد به راحتی به آب دسترسی پیدا کرد. دقیقا همانجا با 500 نفر محاصره شده بود.

.

.

گفته شده آن منطقه، جلگه ای بوده و اگر کمی زمین را میکندند به آب میرسیدند. درست است؟

دوانی: اولا معلوم نیست این شرایط جغرافیایی در آن زمان بوده یا نه. همین الان که به حرم امام حسین(ع) بروید، قبر، خیلی پایین تر از سطح زمین است. شاید الان به دلیل اینکه مسیرها تغییر کرده، دسترسی به آب ساده تر باشد. نقلی هم داریم که امام(ع) در آنجا چاهی کند و مقداری هم آب برداشت ولی با حملات مداوم دشمن، نشد از آن چاه استفاده کنند.

.

.

امام(ع) و یارانش در تمام این سه روزی که شریعه بسته بود تشنه بودند؟

دوانی: درست است که از هفت محرم شریعه بسته شده بود ولی به این معنا نیست که ابدا آب نداشتند. حتی بعد از آن، عباس(ع) و علی اکبر(ع) با بیست نفر به شریعه میرفتند و آب می آوردند. حتی آن قدر آب بوده که شب عاشورا، اصحاب امام(ع) با آن آب، غسل کنند. منتهی روز عاشورا آب به آن فراوانی که انتظار میرود نبوده و طبیعتا هرچه به سمت ظهر و عصر میرفته، احساس تشنگی بیشتر میشده و ذخیره آب هم کم و کمتر. (دقت کنید، آن هم در هنگامه فعالیتی چون جنگ و رزم) در اسفند ماه، گرمای کربلا به حدی است که نمیشود زیر آفتاب ایستاد، چه برسد به اینکه بخواهی بجنگی! حالا زمان واقعه مهر باشد یا شهریور.

.

.

عاشورای سال 61 هجری پاییز بوده و طبعا در این روزها تشنگی کمتر است. به همین دلیل موضوع تشنگی کمی اغراق آمیز به نظر میرسد.

حسینی: اولا که حدود 20 مهر ماه آن سال بوده. نه خیلی گرم چله تابستان بوده است و نه سرد. در مهر هم خیلیها کولر روشن میکنند اما بحث ما اینها نیست. آن آب به عنوان یک محصول مورد نیاز انسان که در هر شرایطی باید در دسترس انسان باشد مطرح است. در جنگهای قبلی هم حضرت امیر(ع) علیه شامیان آب را نبست. این یک مظلومیت تاریخی است. نه اینکه به لحاظ فیزیکی بخواهیم بگوییم میزان آب چقدر بوده است. حتی در تاریخ داریم که در شب عاشورا یک عده ای استحمام میکردند. موضوع این است که دسترسی به آب آن قدر میسر نبوده و اگر آبی هم بوده برای بچه ها نگه میداشتند و لذا عطش داشتند. این جور نبوده که هر وقت بخواهند، آب فراهم کنند. گاهی وقتها این تشنگی، تشنگی دیگری است که به نماد آب بیان شده. البته عطش آب بوده تا آن عطشناکی حضرت درباره عدالت و آزادی همچنان به گوش تاریخ برسد. اگر آدم بخواهد در این زاویه جواب بدهد، باید دید که در آن تشنگی عرق میکنی، زخمی میشوی و بیشتر تشنه میشوی و... بدانید؛ آن چیزی که در تاریخ روایت شده مانند یک فیلم مستند نیست؛ مثل یک فیلم سینمایی مطرح شده که ما اجمالا میفهمیم که عطشی بوده و همه جملات و کلمات در دسترس نیست. دسترسی به آب مقدور نبوده و در نهایت آن چیزی که ما میفهمیم، این است که حضرت(ع) و اصحاب با تشنگی از دنیا رفته اند.

.

.

سند زیارت عاشورا چیست؟

حسینی: در این باره میتوانید کتاب شرحی بر زیارت عاشورا را بخوانید که به طور کامل، استنادت این زیارت را بیان کرده است.

.

.

منبع: همشهری جوان – شماره 339 – صفحه 35

اگر خدا بخواهد ادامه دارد...